Eustat

Fitxa metodologikoa: Giza Garapenaren Indizea

Identifikazioa

Izena.

Giza Garapenaren Indizea.

Erakunde arduraduna.

EUSTAT

Erabilgarritasuna.

Urtekoa

Adierazlearen formula.

Helburuak

GGIk gizakiaren garapena neurtzeko balio du. Herrialdeek giza garapenaren oinarrizko hiru alderditan izan dituzten lorpenen batezbestekoa neurtzen du:

• Bizitza luzea eta osasuntsua, jaiotzeko bizi-itxaropena kontuan hartuta.

• Ezagutza, helduen alfabetizazio-tasaren bidez neurtuta (ponderazioa, bi heren) eta lehen, bigarren eta hirugarren hezkuntzako matrikulazio-tasa gordin konbinatua (ponderazioa herena).

• Bizitza-maila duina, erosteko ahalmenaren parekotasuna (EAP) aintzat hartuta eta biztanleko BPGaren arabera neurtuta, Estatu Batuetako dolarretan.

Kontuan hartu behar da indize honen helburua dela antzeko garapena duten herrialde guztiak sailkatzea eta, beraz, ez direla soilik hurbileko herrialdeak aintzat hartzen.

Nazio Batuen Garapen Programak (NBGP) definitzen eta kalkulatzen du indize hau.

NPBGk, hain zuzen, 1990. urteaz gero Giza Garapenaren Indizeari buruzko txosten bat argitaratu du.

Eremua

Poblacional:

Geográfico:

EAE eta Lurralde Historikoak.

Temporal:

urtea.

Kontzeptuak eta definizioak

Indizea kalkulatzea (*)

• a. GGI kalkulatzeko mugak



• b. Bizi-itxaropenaren indizeak kalkulatzea.




Bizi-itxaropenaren indizeak herrialde batitxaropen erlatiboa islatzen du.

Brasilen, esaterako, bizi-itxaropena 70,8 urtekoa zen 2004. urtean, eta bizi-itxaropenaren indizea 0,764.



• c. Hezkuntza-indizea kalkulatzea.




Hezkuntza-indizeak herrialde batek helgordinean (lehen, bigarren eta hir emaitza erlatiboa adierazten du. Lehenbizi helduen alfabetizazio-indizea eta matrikulazioen tasa gordin konbinatua kalkulatzen dira. Ondoren, bi indize horiek konbinatzen dira eta hezkuntza-indizea sortzen da ponderazio hau aplikatuta: helduen alfabetizazioari bi heren dagozkio eta matrikulazio gordin konbinatuari heren bat.

Brasilen, helduen alfabetizazio-tasa %88,6 izan zen 2004. urtean eta matrikulazio-tasa gordin konbinatua %86; hezkuntza-indizea 0,876 zen.





Hezkuntzaren indizea = 2/3 (helduen alfabetizazio-indizea) + 1/3 (matrikulazio gordinaren indizea)= 2/3 (0,886) + 1/3 (0,857) = 0,8764.




• d. BPGaren indizea kalkulatzea




BPGaren indizea kalkulatzeko biztanleko BPGaren balio doituaerabili behar da (EAP, US$). Giza garapenararen indizean (GGI) diru-sarrerak hartzen dira oinarritzat giza garapena zehazteko, bizi luze eta osasuntsua eta ezagutza ezin baitira inolaz ere islatu. Diru-sarrerak doitu egiten dira, giza garapena maila onera iristeko ez baitira beharrezko mugagabeko diru-sarrerak. Ondorioz, diru-sarreren logaritmoa erabiltzen da.

Brasilen, biztanleko BPG 8.195 $ izan zen 2004an (EAP, US$), eta BPG indizean 0,735 zen.



• e. GGI kalkulatzea

Dimentsio-indizeak kalkulatu ostean erraza da GGI zehaztea. Soilik kalkulatu behar da hiru dimentsio-indizeen batezbesteko soila.

CGI = 1/3 (bizi-itxaropenaren indizea) + 1/3 (hezkuntzako indizea) + 1/3 (BPGaren indizea)= 1/3 (0,764) + 1/3 (0,876) + 1/3 (0,735) = 0,792

(*) Giza Garapenaren Txostena, 2006. Nazio Batuen Garapen Programa. NBGP. 393-394 or.

Kodeak eta izenak

Ez da egoki

Calidad

Ez da egoki

Informazio gehiago

• NBE: Giza Garapenari buruzko Txostenak